CBAM
Carbon Border Adjustment Mechanism
มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน เป็นมาตรการที่ สหภาพยุโรป (EU) กำหนดขึ้นเพื่อมุ่งสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมแก่ประเทศคู่ค้านอกEU ผ่านการใช้มาตรการด้านคาร์บอน โดยจะเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากผู้นำเข้าสินค้าประเภทที่มีการปล่อยคาร์บอนในกระบวนการผลิตสูง (Carbon Intensive Products)
โดยกลุ่มสินค้าเป้าหมายระยะแรก ที่ได้รับผลกระทบจากมาตรการดังกล่าว มีอยู่ด้วยกัน 6 กลุ่ม คือ ซีเมนต์ เหล็ก อะลูมิเนียม ปุ๋ย ไฮโดรเจน และพลังงานไฟฟ้า โดยในอนาคต EU มีแผนที่จะเพิ่มขอบเขตของCBAM ให้ครอบคลุมกลุ่มสินค้าอื่น ๆ
EU ประกาศมาตรการ CBAM ในปี 2020 และเริ่มใช้ในปี 2023 แต่มีผลบังคับใช้อย่างเต็มรูปแบบในปี 2026 โดยในระยะแรกระหว่างปี 2023–2025 ถือเป็นช่วงเปลี่ยนผ่าน (Transition Period) ที่ผู้นำเข้าสินค้าใน EU ยังไม่ต้องซื้อเอกสารรับรองการจ่ายค่าธรรมเนียม (CBAM Certificates) แต่ผู้ส่งออกสินค้า CBAM ไป EU ต้องรายงานข้อมูลปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่แฝงอยู่ในสินค้า (Embedded Emission)
โดยตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2026 เป็นต้นมา ผู้นำเข้าสินค้า CBAM ใน EU ต้องซื้อ CBAM Certificates หากปริมาณก๊าซเรือนกระจกแฝงอยู่ในสินค้ามีค่าสูงกว่าค่ามาตรฐาน (Benchmark Value) ที่ EU กำหนด ทำให้ผู้นำเข้ายิ่งต้องแบกรับต้นทุนที่สูงขึ้น ซึ่งอาจเสี่ยงทำให้สินค้าถูกตลาดปฏิเสธและหลุดจากการแข่งขันด้านราคาในที่สุด
กองนโยบายเทคโนโลยีเพื่อการเกษตรและเกษตรกรรมยั่งยืน สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์